Onze hoofdgast Yankubah komt voort uit de rijke Griot-traditie van West Afrika. Een traditie van meer dan 800 jaar oud. Daar kan je boeken over vol schrijven. In dit stukje houden we het bij een korte Griot-introductie.
Eén van de rijkste tradities in West-Afrika, is die van de Griots. Al meer dan 800 jaar brengen zij hun geschiedenis mondeling over, steeds begeleid door traditionele muziekinstrumenten.
Een Griot is een verhalenverteller, een zanger, een muzikant en bewaker van geschiedenis, taal en cultureel erfgoed. Al eeuwenlang geven Griots kennis, muziek en verhalen mondeling door van generatie op generatie. De spirituele, sociale en politieke connectie is daarbij zeer groot.
De Griots kennen hun origine in de 13e eeuw in het Mande-rijk in Mali. Eeuwen lang zijn de verhalen over de geschiedenis van het rijk verteld en doorgegeven. De verhalen worden verteld met muzikale ondersteuning, als de kora (Lees hier meer over de Kora), de ngoni (kleinere luit/harp) en de balafon (slaginstrument met houten latten).
De Griots zijn meesters in de orale verteltraditie en spelen een centrale rol in de West Afrikaanse maatschappij. Generatie na generatie houden ze de geboortes, de sterfgevallen en de huwelijken bij. Ze zijn de levende archieven van het dorp en de families.
Zoals veel zaken is muziek sterk verbonden met sociale klasse in de maatschappij. Oorspronkelijk waren de Griot-families verbonden met bepaalde adellijke families. Zij kregen bescherming en een goede beloning in ruil voor hun diensten.
Hoewel de omstandigheden veranderd zijn hebben de oude adellijke families de banden met hun Griots nooit helemaal verbroken.
Nog steeds worden zij veelvuldig ingezet bij gelegenheden als huwelijken, naamgevingsfeesten en begrafenissen.
De Griots zijn zeker verantwoordelijk voor het overbrengen van een fantastische en zeer unieke West Afrikaanse muziektraditie. Muziekstukken en liederen worden nog steeds doorgegeven van vader op zoon. Maar ook specifieke dansen en het vervaardigen van instrumenten is met veel mystiek omgeven omdat de instrumenten een ziel wordt toegedicht die zijn eigen taal spreekt, die van de muziek.
Je zou kunnen beweren dat deze Griot-traditie een culturele basis vormt van hedendaagse expressievormen als hiphop, rap, spoken word en jazz, waarin verhalen nog altijd worden gedeeld, herinneringen levend worden gehouden en gemeenschappen een stem krijgen.
